Krya (Krya Boton / Kryaboton) - "Kryaboton Kome Arkeopark" Üzerine Bilgiler 

bu yerleşim Krya adını taşımaktadır. "Krya Boton" veya "Kryaboton" terimi "Krya'nın Meraları/Düzlükleri" olarak yorumlanmaktadır. "Kome" kelimesi "köy" anlamına gelmektedir. Günümüzde resmi olarak "Kryaboton Kome Arkeopark" olarak adlandırılmaktadır.

Konum ve Genel Bilgiler 

•         Konum: Honaz ilçesi, Denizli ilinde, Kaklık Mahallesi'nin yaklaşık 2 km kuzeydoğusunda, Aydın'ın güney eteklerinde yer almaktadır. 

•         Coğrafi Konum: Yaklaşık 37°47'N 29°20'E. 

•         Önemi: Denizli'nin önemli antik şehirleri Laodikea ve Hierapolis (Pamukkale) ile oldukça yakın, Laodikea'ya yaklaşık 15 km mesafededir. 

Tarih ve Önemi 

•         Kuruluş: Hellenistik Dönemde kurulduğu düşünülmektedir ve Roma İmparatorluğu Dönemi boyunca gelişmiş, Bizans Dönemi'nde de önemini sürdürmüştür. 

Etymoloji:

"Krya" Yunanca'da "soğuk kaynak" anlamına gelir ve bölgedeki soğuk su kaynaklarını ifade eder. "Boton" ise mera yeri demektir. İsim, tarım ve hayvancılığa dayalı bir yerleşim yeri olduğunu ima etmektedir. 

•         Rolü: Muhtemelen Laodikea'nın tarım arka planı olarak hizmet eden "kırsal yerleşim" (köy/kome) olarak, büyük yolların uzağında huzurlu bir yaşam ortamı sunmaktaydı. 

Arkeoparktaki Ana Kalıntılar ve Yapılar 

"Arkeopark" adından da anlaşılacağı gibi bu yer, ziyaretçiler için mükemmel bir açık hava müzesi/arkeolojik park olarak geliştirilmiştir. Ana özellikler şunlardır: 

1.       Bazilika: En dikkat çekici yapı, Erken Bizans Dönemi'ne (5.-6. yüzyıl) ait oldukça iyi korunmuş bir bazilikadır. Üç neflidir, apsisi vardır ve geometrik ve çiçek desenleriyle süslenmiş muhteşem zemin mozaikleri ile dikkat çekmektedir. 

2.       Konut Yapıları: Bazilikayı çevreleyen birçok taş duvarlı yapılar, konut ve atölye olarak düşünülmektedir. 

3.       Su Sistemleri: Sitenin su ihtiyaçlarını karşılamak üzere inşa edilmiş büyük sarnıçlar bulunmaktadır. 

4.       Mezar Alanları: Yerleşimin etrafındaki nekropolis alanlarında lahitler ve kaya oyma mezarlar yer almaktadır. 

5.       Yollar: Antik taş döşeli yolların kalıntıları gözlemlenmektedir. 

Ziyaret Bilgileri ve Önemi 

•         Mevcut Durum: Kryaboton Kome, Laodikea kazı ekibi tarafından titiz bir şekilde temizlenmiş, korunmuş ve ziyaretçilere açık arkeopark haline getirilmiştir. Bu, buranın oldukça korunaklı (yağmalanmaya karşı), anlaşılır ve ziyaret edilebilir bir alan olmasını sağlar. 

•         Önemi: Laodikea çevresindeki kırsal yaşamı, tarımsal toplulukların inşa tarzlarını ve Erken Hristiyan dönemindeki kırsal din organizasyonunu anlamak için eşsiz ve paha biçilmez bir perspektif sunmaktadır. Bu, büyük kentsel merkezlerin kalıntılarından ayrılarak, sıradan bireylerin günlük yaşamlarına dair içgörüler sağlamaktadır. 

•         Erişim: Alan, Denizli-Honaz yolundan Kaklık Mahallesi üzerinden ulaşılabilir ve işaretli bir yoldan devam edilmektedir (son bölümün asfalt olmaması ihtimali vardır). 

Sonuç olarak: Kryaboton Kome Arkeopark, antik "köy yaşamını" sergileyen, son derece iyi korunmuş ve derinlemesine bilgilendirici bir arkeolojik alandır. Laodikea ve Hierapolis'i keşfedenler için tamamlayıcı ve farklı bir deneyim sunmaktadır.