Antik Şehir Choma: Genel Bakış ve Coğrafi Konum 

Choma, Homa veya Khomai olarak da bilinen, antik Lycia bölgesinin dağlık merkezinde yer alan mütevazı bir yerleşim olarak ortaya çıkmıştır. Şu anda Antalya ilinin Elmalı ilçesinde, Elmalı Ovası'nın batı yamaçlarının yanında, Elmalı'nın şehir merkezine yaklaşık 15 km uzaklıkta, deniz seviyesinden yaklaşık 1.000-1.100 metre yükseklikte bulunmaktadır. 

Kronik ve Önemi

•      Etymoloji ve Kuruluş: Şehrin adı, "Tepeler" veya "Yığınlar" anlamına gelen bir Yunanca terimden türetilmiştir ve engebeli coğrafi özelliklerini göstermektedir. Özellikle Likya Birliği döneminde bir yerleşim ve tarım merkezi olarak önemli bir rol oynamış olduğu düşünülmektedir. 

•      Kültürel Önemi: Likya Birliği'nde oy hakkına sahip 24 şehirden biri olarak, Choma'nın Birlik'in yönetim konseyinde (Lyciarch) bir temsilciliği vardı ve bu durum, bölgedeki siyasi önemini vurgulamaktadır. Roman İmparatorluk Dönemi boyunca varlığını sürdürmüştür. 

•      Çevre Şehirler: Podalia (günümüz Kozpınar) ve Akalisso (Karaköy) gibi önemli Likya şehirlerine yakınlığı, Choma'nın daha geniş bir topluluk ağı içindeki rolünü pekiştirmiştir.

Başlıca Kalıntılar ve Yapılar 

Choma, bir Likya yüksek şehirinin karakteristik özelliklerini taşıyan mütevazı kalıntılar barındırmaktadır: 

1.    Akropolis: Yerleşimin en yüksek doğal kayalık oluşumunun tepesinde kurulan küçük bir tahkimat yapısı (akropolis). 

2.    Nekropol: En dikkat çekici kalıntılar, Likya tarzı lahitler ve taş oyma mezarlardan oluşmaktadır. Lahitler genellikle sade olup, bazıları yazıtlar ve basit kabartma çalışmaları göstermektedir. 

3.    Şehir Duvvarları: Akropolis ve daha geniş yerleşim alanını çevreleyen taş tahkimat duvarlarının kalıntıları görülebilmektedir. 

4.    Kutsal Alan / Tapınak: Şehir sınırları içinde yer alan ve mütevazı bir tapınak veya kutsal alanla ilişkili olduğu düşünülen temel kalıntıları bulunmaktadır. 

5.    Kamu Yapıları ve Su Yönetimi: Yerleşim bölgesinde evlerin, sarnıçların ve potansiyel hamam kompleksine ait ögelerin kalıntıları gözlemlenmektedir. 

6.    Yazıtlar: Bölgedeki Yunan ve Likya yazıtları, şehrin yönetimi, toplumsal yapıları ve dini pratikleri hakkında önemli bilgiler sağlamıştır. 

Mevcut Durum ve Erişim

•      Arkeolojik Buluntular: Choma, sistematik ve detaylı kazılardan faydalanmamış olup, esasen yüzey araştırmaları ve epigrafik çalışmalarla tanınmaktadır. 

•      Erişim: Ziyaretçiler Elmalı kasabasından batıya giden kırsal yollarla alanı ulaşabilir. Yollar genellikle stabilize olmamakta ve zorlu arazi yürüyüş gerektirmektedir. 

•      Seyahat Rehberliği: Bu alan, Likya kültürü ve dağ kentleri ile ilgilenenler için ilginç bir yer sunmaktadır. Kalıntılar, doğal bir ortamla uyum içinde yer almakta ve huzurlu bir atmosfer sağlamaktadır. Ideal ziyaret süreleri bahar veya sonbahar dönemindedir, zira rehberlik hizmeti veya ziyaretçi tesisi bulunmamaktadır. 

Sonuç olarak: Choma, bölgenin siyasi yapısını anlama açısından önemli bir bağlantı işlevi görmekte olup, onu Likya Birliği’nin "kaybolmuş dağ şehirlerinden" biri olarak işaretlemektedir. Göz alıcı anıtlardan ziyade, site, Likya'nın iç bölgesinin basit yaşam tarzını ve benzersiz karakterini yansıtan otantik bir arkeolojik alan olarak öne çıkmaktadır.